Сучасныя прозвішчы праз прызму часу
(Антрапонімы вёсак Мокрае, Казлы, Ляжайка, Янаўцы 
Мокраўскага сельскага Савета)
Аўтары: Кабанчук Дзмітрый , Міронава Марына,Салоха Вікторыя  
Установа адукацыі: Мокраўская сярэдняя школа-дзіцячы сад, 9 клас
Навуковы кіраўнік: Мартынюк Рыта Максімаўна

Актуальнасць выбранай тэмы
На жаль, мы мала ведаем пра імёны свае і тых, хто побач з намі. А ведаць трэба як мага больш, ведаць усё, вартае нашага народа і яго цудоўнай мовы. 
Як пабагацелі б мы, каб больш даследавалі паходжанне беларускіх імён і прозвішчаў, традыцыйных мянушак, усяго народнага іменаслоўя, каб мелі, нарэшце, поўны збор антрапонімаў, носьбіты якіх жывуць на Беларусі і з’яўляюцца жывым помнікам.
Мы паспрабавалі зазірнуць  хоць бы збольшага ў этымалогію (вытокі) слоў, што ляглі ў аснову нашых прозвішчаў, пагэтаму  вырашылі выбраць дадзеную тэму для  даследавання.
Мэта работы
Выясніць , што прозвішчы з’яўляюцца каштоўным гістарычным сведчаннем  тых жыццёвых зрухаў, якія ёсць скрозь, дзе жыве чалавек.
Задачы
1.	Вывучэнне навуковай літаратуры, інфармацыйных даведнікаў па беларускай антрапаніміцы.
2.	Выяўленне, збор і сістэматызацыя  мясцовых антрапонімаў, тлумачэнне прычыны трансфармацыі ўласных назваў, вызначэнне антрапонімаўтваральных асноў і словаўтваральных сродкаў.
3.	Аналіз марфалагічнай структуры прозвішчаў, лінгвістычнага і сацыялагічнага кшталту.
4.	Складанне тлумачальнага слоўніка прозвішчаў.
Метады даследавання
1. Работа з літаратурай, інтэрнет-рэсурсамі.
2. Інтэрв’ю з  мясцовымі жыхарамі.
3. Статыстычны аналіз.
Аб’ект даследавання
Прозвішчы жыхароў мікрараёна школы: в. Мокрае, в. Казлы, в. Ляжайка, в. Янаўцы Мокраўскага сельскага Савета. 
Практычная значымасць працы
Выкарыстанне сабранага матэрыялу для больш глыбокага і дасканалага вывучэння беларускай антрапанімікі на сучасным этапе Інстытутам мовазнаўства Акадэміі навук Рэспублікі Беларусь.
Тэарэтычная частка
Намі былі  разгледжаны наступныя тэарэтычныя пытанні:
1. Анамастыка і антрапаніміка . Антрапаніміка як навука.   
2. Прозвішчы ў складзе беларускай антрапанімікі.
2.1. Першыя беларускія прозвішчы, прычыны іх узнікнення, спецыфіка. Прозвішчы-мянушкі. Станаўленне прозвішчаў. Прозвішчы і сацыяльны статус асобы.
2.2. Паходжанне прозвішчаў. Мадэлі ўтварэння беларускіх прозвішчаў (утваральныя асновы і словаўтваральныя сродкі). Тыпалогія прозвішчаў, іх тэрытарыяльная прыналежнасць.
2.3. Беларускія і запазычаныя прозвішчы. Беларускія прозвішчы ў іх адносінах да прозвішчаў рускай, украінскай, польскай, літоўскай і іншых моў. Прозвішчы насельнікаў Беларусі – прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. 
2.4. Асаблівасці вымаўлення і змянення прозвішчаў.
2.5. «Гаваркія» прозвішчы ў творах мастацкай літаратуры і фальклоры.
Практычная частка
Мы правялі міні-даследаванне антрапонімаў мікрараёна школы, а дакладней в. Мокрае, в. Казлы, в. Ляжайка, в.Янаўцы Мокраўскага сельскага Савета. На падставе разгляду актавых запісаў сельскага Савета былі зроблены падлік і статыстычная характарыстыка прозвішчаў жыхароў гэтых вёсак. На аснове атрыманых вынікаў праведзены даследаванні марфалагічнай структуры прозвішчаў. Зроблены лінгвістычны і сацыялагічны аналіз. З мэтай збору звестак пра гісторыю  паходжання прозвішчаў было праведзена апытванне  мясцовых жыхароў. 
Падлічана, што  ў наваколлі сустракаецца  151 прозвішча.
Найбольш  распаўсюджаныя  прозвішчы на: -чук, -ук (-юк) – 24 прозвішчы; -овіч (-авіч), -евіч (-эвіч) – 22 прозвішчы;-оў (-аў), -еў (-ёў), -ін – 18 прозвішчаў;  -скі, -цкі – 17 прозвішчаў.  
Пры падліку сям'яў, якім належаць самыя распаўсюджаныя прозвішчы, заўважылі, што, дамініруючыя прозвішчы ў населеных пунктах: в. Янаўцы – Зінкевіч, Чарапенька, Гваздзёлка; в.Ляжайка –  Пятрань, Чарапенька; в. Казлы – Крук, Пракаповіч, Сарока, Талакнянік; в. Мокрае – Карунас, Мяшэчка. Дарэчы, многія сем’і, якім належаць гэтыя прозвішчы, маюць сваяцкія адносіны. Такім чынам, яшчэ захавалася характэрная адметнасць беларускай вёскі, калі адна палова жыхароў мае адно прозвішча, а другая – другое.
У наваколлі найчасцей сустракаюцца прозвішчы , якія амаль супадаюць з уласнымі імёнамі ці памяншальнымі формамі , што характэрна для беларусаў. Пры зборы зборы атрапонімаў мясцовых жыхароў мы правялі аналогію з “гаваркімі “ вядомымі антрапонімамі ў творах мастацкай літаратуры, вуснай народнай творчасці, іншых сферах жыцця і заўважылі, што некаторыя прозвішчы  даволі такі гучныя . 
Час няўмольны. Старыя людзі пакідаюць гэты свет, а разам з імі знікаюць і прозвішчы ў нашай мясцовасці. Але іх носьбітамі з’яўляюцца прадаўжальнікі роду. Гэтыя прозвішчы   гучаць у іншых месцах нашай планеты Зямля.
З будаўніцтвам (2006 г.) аграгарадка “Жураўліны”, які аб’яднаў  в. Мокрае і в. Казлы, на пастаяннае месца жыхарства, прыязджаюць навасёлы з розных куткоў Беларусі. Яны і з’яўляюцца ўладальнікамі  «новых» прозвішчаў у наваколлі
Выдадзены тлумачальны слоўнік прозвішчаў жыхароў вёсак Мокрае, Казлы, Ляжайка, Янаўцы Мокраўскага сельскага Савета.  

Вывады:
1. Прозвішчы складаліся гістарычна. Яны адлюстроўваюць паняцці ўсіх сфер чалавечага жыцця і дзейнасці. На аснове іх аналізу прачытваюцца невядомыя старонкі гісторыі народа, выяўляюцца забытыя словы роднай мовы, словы чужых і нават «мёртвых» моў, помнікі матэрыяльнай і духоўнай культуры, былыя арэалы рассялення таго ці іншага віду раслін ці жывёл, радовішчы карысных выкапняў, высвятляюцца некаторыя супярэчлівыя пытанні паходжання і міграцыі народаў, іх рассяленне на зары гісторыі .
2. Выкладзены матэрыял – першая спроба на мясцовым узроўні зрабіць класіфікацыю іменаслоўнага фактычнага матэрыялу паводле перыядаў яго развіцця, а таксама звязаць атрыманыя дадзеныя з рознымі сацыялагічнымі аспектамі.